Welk bot heb ik gevonden?

Matthijs Graner, 19 januari 2021

LET OP: deze pagina is onder constructie. Mogelijk kun je nog niet naar alle pagina's doorklikken.

 

Skeletten bestaan uit heel veel verschillende botten. Een volwassen mens heeft er maar liefst 206. Veel gewervelde dieren hebben een staart, dus zij hebben vaak nog meer botten. Heb je een bot gevonden? Hoe kom je er dan achter waar het in het lichaam hoort en van welk dier het is?

Ontdek het zelf

Heb je een bot gevonden (of iets wat er op lijkt) en wil je weten wat het is? Dan moet je het goed onderzoeken. Zitten er veel kleine gaatjes in? Dan weet je bijna zeker dat het om een bot gaat. Het bot maakte onderdeel uit van een skelet. Skeletten bestaan uit zeven verschillende botgroepen. Om te beginnen onderzoek je onder welke botgroep jouw vondst valt. Kijk hiervoor goed naar de vorm. Vergelijk het met het plaatje hieronder. Ben je eruit? Scroll dan verder naar beneden en lees verder bij die botgroep.

 

Heb je een idee bij welke groep jouw bot hoort?
Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0

Lange, buisvormige botten

Dit zijn botten uit de voor- en achterpoten. De lange zijdes zijn buisvormig en glad en aan de uiteindes zitten gewrichtskoppen met scharnierpunten. Soms zitten er kleine uitsteeksels aan voor spieraanhechting.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

 

Bas Blankevoort I Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Lange, buisvormige botten, zoals de ellepijp en het dijbeen.
Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Platte botten, zoals de ribben

Platte botten

Er zijn niet heel veel verschillende soorten platte botten. Als het plat en langwerpig is, gaat het meestal om een rib. Ribben beschermen de onderliggende organen van alle gewervelde dieren.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

*Is jouw bot plat, maar te breed om een rib te zijn? Misschien heb je dan een stuk schouderblad of heup, waar de kom vanaf gebroken is. Kijk dan hieronder bij 'botten met kom'. Sommige kleine platte botten kunnen ook van een schedel zijn. Denk jij dat je een schedelbot hebt gevonden? Kijk dan hieronder bij 'schedel en onderkaak'.

Botten met kom

Er zijn een aantal botten met kommen aan de uiteindes: het heupbot en het schouderblad. In de kom van dit bot valt het bovenbeen of de bovenarm. Wil je weten hoe een echt schouderblad eruit ziet? Bekijk de foto bovenaan dit artikel. Dit is een schouderblad van een mammoet.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

Bas Blankevoort I Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Botten met een kom
Bas Blankevoort I Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Compacte botten, zoals het hielbot en het sprongbeen.

Compacte botten

Compacte botten zijn over het algemeen klein met weinig of geen uitsteeksels, maar met veel bollingen erin. Meestal gaat het om botten uit de voor- of achterpoten.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

Onregelmatige botten

De titel zegt het al: deze botten hebben allerlei uitsteeksels en zijn dus onregelmatig. Meestal gaat het om wervels. Er bestaan een aantal verschillende wervels zoals op het plaatje te zien is.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

Bas Blankevoort I Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Onregelmatige botten, zoals wervels.
Bas Blankevoort I Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Schedel en onderkaak van een rund.

Schedel en onderkaak

De schedel en onderkaak vind je bijna nooit bij elkaar, omdat ze niet aan elkaar vast zitten. Bij jonge dieren zijn de schedeldelen nog niet aan elkaar vastgegroeid, dus je kunt ook een stukje schedel gevonden hebben. Soms is lastig te bepalen welk bot je precies in handen hebt, aangezien deze botten ook onregelmatig zijn. Een stukje onderkaak is daarentegen plat en makkelijker te herkennen omdat er tanden in zitten, of holtes waar de tanden in zaten.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

Overige botten

En dan zijn er nog een aantal botjes die niet onder de andere groepen vallen. Dit zijn bijvoorbeeld de hoornpit, knieschijven en hoefbotjes. De hoorns zitten over de hoornpit heen. De hoornpit bestaat uit bot en bevat vaak relatief grote gaatjes. Kniesschijven zijn vaak halfrond en kunnen ook wat gaatjes bevatten. Hoeven zitten over de hoefbotten heen. Hoefbotten bevatten ook gaatjes en hebben vaak de vorm van de hoef die eroverheen zat.

Denk je dat jouw vondst in deze botgroep hoort? Klik dan hier om te onderzoeken van welk dier het zou kunnen zijn.

Bas Blankevoort I Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Een hoorn, hoef en knieschijf

Tip: heb je een bot op de Maasvlakte gevonden? Kijk dan op Oervondstchecker

Heb je een bot gevonden en kun je niet achterhalen wat het is? Stuur dan een mail met de vindplaats en scherpe foto's van het bot met een meetlint ernaast naar natuurvraag@naturalis.nl