Voedselkringloop: eten en gegeten worden

Tim van Wessel, 25 april 2019

Alle levende wezens eten, maar worden ook opgegeten. Ze hebben elkaar nodig om te overleven. Planten, dieren, schimmels en mineralen vormen samen een voedselkringloop. Hoe ziet een voedselkringloop eruit? Een voorbeeld uit Nederland.

Klein of groot: alles wat leeft gaat dood

Op de Veluwe leven veel planten, dieren en schimmels samen in een leefgemeenschap. Allemaal hebben ze voedsel nodig om te groeien en daarom eten ze elkaar. Neem de eikenboom. Rupsen eten blaadjes van de boom, merels eten rupsen en buizerds eten merels. De buizerd heeft weinig vijanden. Ooit sterft de buizerd, dan eten insecten en schimmels de resten op. Schimmels maken mineralen die de eikenboom weer opneemt om te groeien. Daarmee is de kringloop rond.

Een voedselkringloop
E+ / iStock GettyImages: cynoclub, Alexander Hasenkampf, Antagain, magnetcreative, Griffin24, AboutnuyLove, Andrew Howe | Licentie: RF Getty Images

Verschillende rollen

Iedereen in de voedselkringloop heeft een eigen taak of rol. Laten we eens kijken naar de rollen in ons voorbeeld. De eikenboom maakt, net als alle ander planten, zelf voedsel. Met zonlicht, water en koolzuurgas maken planten suikers en zuurstof. De suikers gebruikt de boom om te groeien en blaadjes en eikels mee te maken. Een levend wezen dat zelf voedsel maakt, heeft de rol van producent.

Rupsen eten planten, dat zijn planteneters. Merels eten rupsen, maar ook zaden en bessen van planten. Merels zijn dus alleseters. Een buizerd is een vleeseter, die eet alleen dieren zoals kleine vogels, kikkers en muizen. Planteneters, alleseters en vleeseters noemen we consumenten.

Insecten en schimmels zijn afvalopruimers, die heten reducenten. Reduceren betekent kleiner maken en dat is precies wat reducenten doen. Ze breken dood materiaal in steeds kleinere stukjes totdat er mineralen overblijven. Die mineralen zijn weer bouwstoffen voor de producenten.

Poep is ook belangrijk

Schimmels worden bij hun taak geholpen door insecten en andere ongewervelde dieren die leven in de bodem. Deze diertjes knagen het dode materiaal in stukjes of poepen onverteerd materiaal uit. Poep, haren, huid, nagels, botten, bijna niets is veilig voor de schimmels. Zelfs dood hout wordt door schimmels afgebroken tot mineralen. Alles wordt opnieuw gebruikt, dus afval bestaat niet in de natuur.

Verzameling voedselkringlopen

Op de Veluwe leven nog veel meer dieren en planten en schimmels dan uit het voorbeeld. Denk bijvoorbeeld aan grassen, varens, paddenstoelen, regenwormen, mestkevers, bosmieren, kikkers, hagedissen, bosmuizen, fazanten, konijnen, reeën en zwijnen. Al deze dieren leven samen in verschillende kringlopen in hetzelfde gebied. Samen vormen de kringlopen een voedselweb. 

Kijk eens naar de foto’s hieronder. Welke kringlopen kun jij ontdekken? Tip: print het plaatje, knip de foto’s uit of teken die erbij.

Welke kringlopen kun jij ontdekken?
Gert Hilbink, CreativeNature_nl, ysbrandcosijn, Gert Keijzer, Damiankuzdac, shchr, CreativeNature_nl, bj.Schoenmakers, dennisvdw, Viorika, DaSr912, Sjo | Licentie: RF Getty Images