Veelzijdige vogels

Roderick Schoon, 16 maart 2022

Er zijn een heleboel kenmerken waaraan je vogels kunt herkennen. De twee meest bekende zijn veren en een snavel. De snavel wordt voor van alles gebruikt: van eten tot schoonmaken, en zelfs om vrouwtjes te versieren. Alle vogels zijn warmbloedig, net als de mens. Verder zijn de eieren van vogels goed te herkennen. Deze eieren hebben namelijk een harde schaal, iets wat die van amfibieën zoals kikkers niet hebben. Maar binnen de klasse Aves, waartoe alle vogels behoren, zijn er ook enorme verschillen.

THEPALMER l RF Getty Images | Licentie: RF Getty Images
Felgekleurde geelvleugel ara's (Ara macao)

Kleurenwaaier

Vogels komen in alle kleuren van de regenboog voor. Hun veren laten deze kleurenwaaier zien. Doffe kleuren, zoals grijs en bruin, komen vooral voor bij vogels die in de bergen of in het bos leven. Denk aan de steenarend, de houtduif en veel soorten uilen. Met deze schutkleuren maken vogels zich onzichtbaar voor roofdieren en prooien. Felgekleurde vogels vliegen vooral door het regenwoud. Daar zijn bloemen en vruchten ook vaker felgekleurd. Zo’n opvallende kleur kan gevaarlijk zijn, maar felle kleuren schrikken roofdieren ook af. Veel dieren zeggen ermee: “Pas op, ik ben giftig!”.  Maar ook vrouwtjesvogels houden van felle kleuren. Een knap felgekleurd mannetje is een aantrekkelijke partner.

Ken jij een vogelsoort waarbij het mannetje andere kleuren heeft dan het vrouwtje?

Zwemmen, vliegen, rennen

Alle vogels hebben vleugels, maar niet alle vogels vliegen. De pinguïn gebruikt zijn vleugels om onder water te zwemmen. Er is zelfs een groep vogels die helemaal niet kan vliegen: de loopvogels. In deze groep zitten bijvoorbeeld de struisvogel en de emoe. De poten van loopvogels zijn ontwikkeld om hard te rennen. Maar ze kunnen ook enorm harde trappen geven als ze gevaar voelen. Daarom kan het dus heel gevaarlijk zijn om oog in oog te staan met een loopvogel!

Waarom zijn de loopvogels toch vogels, ondanks dat ze niet vliegen?

Zangwedstrijd

Alle vogels maken geluid. Sommige soorten maken mooier geluid dan andere. Vogels uit de orde van de zangvogels hebben een ver ontwikkelde ‘syrinx’, waarmee ze prachtig zingen.. Mannetjesvogels zingen ‘s ochtends vroeg met het opkomen van de zon hun liedjes. Dit zorgt vooral in de duinen en in het bos voor een spectaculaire geluidsshow. Elke vogel wil mooier en harder zingen dan zijn buurman. Vrouwtjes vinden een mannetje dat mooi zingt heel sexy. Door te zingen laten zangvogels weten wat hun territorium is.

Gebroken hart

Vogels leven op verschillende manieren samen. Je zult bijna nooit een roodborstje in een groep zien, maar spreeuwen wel. Een roodborstje is een solitaire soort, een spreeuw is juist erg sociaal. Daarnaast heb je ook nog vogels die een koppeltje vormen en daardoor vaak samen te zien zijn, zoals zwanen of Turkse tortelduiven. Zo’n koppeltje is vaak voor het leven. Er zijn zelfs voorbeelden van zwanen die aan een gebroken hart stierven.

Roderick Schoon l Naturalis | Licentie: CC BY-NC-ND 4.0
Zwanenkoppel met jongen

Herkenbaar en toch verschillend

Vogels zijn dus door een aantal kenmerken heel herkenbaar. Toch verschillen soorten vogels onderling enorm van elkaar. Deze verschillen maken dat de wereld van de Aves een enorm mooie en veelzijdige wereld is. 

Wist je dat je niet alleen buiten vogels kunt bewonderen, maar ook in het museum!