Honingbijen: alle mannen eruit!

Marianne Benning, 23 juli 2018

Honingbij volken bestaan uit tienduizenden bijen: één koningin en heel veel werksters (vrouwtjes) en soms enkele darren (mannetjes). Is er altijd samenwerking en liefde? Nee! Zeker niet voor de darren, die moeten vechten voor hun leven!

Honingbijen

De honingbij, sommige groefbijen en veel soorten hommels leven samen in volken. Het zijn sociale bijen. Zo’n vorm van samenleven is eigenlijk bijzonder. De meeste bijen leven alleen of leggen hun eitjes in nesten van andere hommels (koekoekshommels). De werksters in een honingbijenvolk poetsen de cellen, voeden de larven, verdedigen de korf tegen indringers en verzamelen nectar, stuifmeel en water. De darren zijn belangrijk voor de voortplanting, maar kunnen verder eigenlijk (bijna) niets. Ze hebben geen angel en kunnen niet steken. De koningin van de honingbijen is groter dan de werksters. Haar belangrijkste taak is eitjes leggen. Die legt ze in zeshoekige kraamkamers door werksters gebouwd.

(c) Pixabay I
Honingbij Koningin

Jongen of meisje?

Bij mensen worden alleen baby’s geboren als een zaadje van de man en een eitje van de vrouw versmelten. Dat noem je bevruchting. De kans op een jongen en een meisje is even groot. Bij hommels en honingbijen werkt het anders. Uit een onbevrucht eitje (zonder zaadje) komt een mannetje. Uit een bevrucht eitje (met zaadje) komt een vrouwtje.  De koningin kiest zelf of ze werksters of darren wil.

(c) Wikimedia I | Licentie: CC BY-NC-SA 4.0

Bewaren

Darren worden in de zomer geboren. Het bevruchten van de koningin is hun enige  belangrijke taak. Een jonge koningin maakt een bruidsvlucht. Ze vliegt naar buiten en paart met enkele mannetjes van verschillende volken. Ze verzamelt de mannelijke zaadjes en bewaart ze in haar zaadblaas. Zo’n blaas om zaadjes te bewaren hebben mensen niet. Wij hebben alleen een urineblaas. Je weet wel wat jij daarin bewaart?

Eruit!

Als de paringstijd voorbij is na de zomer (juli, augustus), worden de darren de korf uit gezet: de darrenslacht. Hun zaadjes zijn verzameld, dus de mannen zijn nu overbodig. De darren mogen in de winter niet van de honing eten en de werksters jagen ze weg. Eenmaal buiten leven ze niet lang meer. Wie wel overleven zijn de koningin en haar werksters. Zij zitten veilig in de korf. Het is daar warm en er is honing. In het voorjaar legt de koningin weer eitjes. Ze gebruikt de bewaarde zaadjes om eitjes te bevruchten waaruit nieuwe werksters komen.