Agoeti – Tuinman van de jungle

Dirk-Jan Evers, 13 februari 2018

In Midden- en Zuid-Amerika groeit een boom met zulk harde vruchten, die bijna geen enkel dier open krijgt: de paranotenboom. De agoeti, een knaagdier zo groot als een kleine kat, laat zich door de harde buitenkant niet tegenhouden. Het diertje peuzelt de zaden van de paranotenboom lekker op, maar geeft de boom ook iets terug.

Wetenschappelijke naam
Dasyprocta sp.

Verspreiding
Midden- en Zuid-Amerika

Lengte
50 cm

Nando Cunha I Licentie: CC BY 3.0
Paranotenboom

Harde buitenkant

De paranotenboom maakt zijn zaden in vruchten zo groot als een grapefruit, met een harde houtachtige buitenkant. De agoeti is het enige dier met tanden sterk genoeg om de buitenkant van de vrucht open te breken. De vrucht heeft een klein gaatje, perfect voor de agoeti om zijn scherpe tanden in te zetten.

Noten verstoppen

In de vrucht van de paranotenboom zitten veel zaden, zoveel dat de agoeti ze niet in een keer op krijgt. Daarom begraaft de agoeti een aantal van de zaden, om later op te eten. De agoeti onthoudt niet van alle zaden precies waar hij ze begraven heeft. Sommige zaden blijven daardoor in de grond zitten, ze ontkiemen na een tijdje en groeien uit tot een nieuw boompje. Voor de paranotenboom is het voordelig dat alleen de agoeti zijn vruchten open krijgt. De agoeti helpt de boom namelijk met de verspreiding, door zijn zaden te begraven.

Bolbras | Licentie: CC BY-NC-SA 4.0
Zie je het gaatje waar de agoeti zijn tanden in zet om de vrucht open te krijgen? Daarna kan hij de zaden lekker opeten.

Waarom heet de agoeti de tuinman van de jungle?

Brian Gratwicke I Licentie: CC BY 2.0
Eet smakelijk!

Zwembadje

Kleine junglebewoners maken dankbaar gebruik van de lege schil van de harde vrucht. Als het regent, vult de schil zich met water en wordt een mini zwembadje. Kikkers en insecten waarvan de jongen in het water leven, leggen hun eitjes erin. Als de eitjes uitkomen, kunnen de jongen lekker rondzwemmen.