De steenvis

Sanne van Gammeren, 6 september 2017

De zee is een grote gifshow. Kwallen met giftige harpoenen, octopussen met venijnige bekken en roggen met scherpe staarten. Ook een aantal vissen gebruikt gif, zoals de pieterman uit Nederland en de koraalduivel. De allergiftigste van alle vissen ter wereld, is nauwelijks zichtbaar tussen het koraalrif van de grote oceaan. Door zijn schutkleur lijkt hij op steen, vandaar zijn naam: steenvis.

Wetenschappelijke naam:
Synanceia verrucosa

Verspreiding:
In ondiep tropisch zeewater.  Van de Grote Oceaan, tot de Indische Oceaan en de Rode Zee.

Grootte:
35 tot 50 cm 

Thinkstock | Licentie: CC BY-NC-SA 4.0
De steenvis is een geduchte jager

Snelle jager

Dikke bulten, viezige kleuren en gekke haren: de steenvis verdient geen schoonheidsprijs. Wel verdient hij de medaille voor de beste jager. Urenlang ligt hij geduldig tussen het koraal te wachten op een prooi. Als een visje in de buurt komt, wacht hij tot de vis voor zijn bek langs zwemt. Als de steenvis eenmaal toeslaat, is het binnen 0,015 seconden gedaan. Dat is zo snel, dat je het niet met je blote oog ziet. De steenvis zuigt zijn prooi bliksemsnel naar binnen.

Spuitend gif

Door zijn snelheid gebruikt de steen vis geen gif bij het jagen. Hij gebruikt zijn gif om zich te verdedigen tegen haaien en octopussen. Op de rug van de steenvis staan dertien stekels. Aan iedere stekel zitten twee gifzakjes. In het filmpje zie je hoe het gif naar buiten spuit. Wanneer een haai in een steenvis bijt, zorgt de druk van de haaienbeet er voor dat het gif uit de zakjes ontsnapt. Hierdoor spuit het dodelijke gif in de haai en laat deze los.

Smarter every day | Licentie: CC BY-NC-SA 4.0

Leven boven water

In het filmpje halen de onderzoekers de steenvis uit het aquarium en leggen deze een tijdje op een matje. De steenvis kan er wel tegen om even uit het water te zijn. Hij leeft namelijk op plekken met getijden. Door het verschil in eb en vloed, ligt de steenvis soms boven water. Vlak voordat het laatste water wegtrekt, zuigt de steenvis zijn kieuwen vol met water. Hierdoor kan de steenvis een uur lang boven water leven, totdat het weer vloed wordt.

Melken

In het Australische onderzoeksinstituut uit het filmpje melken de onderzoekers steenvissen. Om de drie weken halen ze een steenvis uit het water en drukken voorzichtig op de gifklier van een van de stekels. Wanneer het gif uit de stekels spuit, vangen ze het op in buisjes. Met behulp van het gif proberen de onderzoekers tegengif te maken. Jaarlijks worden namelijk 800 mensen gestoken door een steenvis. Mensen stappen per ongeluk op de steenvis omdat ze het dier niet zien liggen.

 

Zie jij het verschil tussen een steen en een steenvis?