Hans Adema, schimmelexpert

Matthijs Graner, 24 juli 2017

Als je een vraag hebt over paddenstoelen, dan klop je aan bij Hans Adema. Hij is mycoloog, oftewel een schimmelexpert. Hans verzamelt voor Naturalis verschillende paddenstoelensoorten voor in de collectie. Daarnaast geeft hij advies aan doktoren in het ziekenhuis, wanneer iemand per ongeluk een giftige paddenstoel heeft opgegeten. Hans vaak het bos in op zoek naar de mooiste exemplaren.

Wat doet een schimmelexpert voor een tentoonstelling over gif?

“Ik ben als mycoloog betrokken bij de GIF-tentoonstelling van Naturalis. Ik heb meegedacht over de inhoud van de tentoonstelling en heb hiervoor ook teksten geschreven. Daarnaast heb ik modellen van paddenstoelen geleverd. Helaas kun je echte paddenstoelen niet goed tentoonstellen, omdat ze gauw uit elkaar vallen en lelijk worden”

Hoe is jouw passie voor paddenstoelen ontstaan?

“Al van jongs af aan ben ik gek van paddenstoelen. Toen ik geboren werd had mijn moeder een herfststukje met vliegenzwammen op het nachtkastje staan. Ik heb altijd geloofd dat het toen al begon. Vanaf mijn zesde jaar zocht ik fanatiek paddenstoelen. Sinds die tijd heb ik mezelf heel veel bijgeleerd door veel te lezen en door op onderzoek uit te gaan in het bos.”

Trek je vaak het bos in?

“Heel vaak. Veel mensen denken dat paddenstoelen alleen in de herfst groeien, maar ze groeien het hele jaar door! Sommige soorten groeien alleen in de zomer, andere juist in de winter.” Op de vraag wat Hans dan precies onderzoekt, antwoordt hij: “Ik maak ook veel foto’s. Het gaat dan om twee dingen: de paddenstoel en de mooie foto. Als ik paddenstoelen tegenkom die ik niet ken,  onderzoek ik ze onder de microscoop. Zo zie ik beter om welke soort het gaat. Ik heb nog geen nieuwe paddenstoelensoort ontdekt. Wel heb ik ontdekt dat er minstens 20 soorten in Nederland groeien, waarvan wetenschappers eerder dachten dat ze niet in Nederland voorkwamen.”

(c) Naturalis I Licentie: CC BY-NC-SA-4.0
Mycoloog Hans Adema op veldwerk

Tips voor liefhebbers van paddenstoelen

Wat voor tips heb je voor toekomstige paddenstoelen onderzoekers?

“Een goede veldgids geeft betrouwbare informatie en is heel belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan ‘De grote paddenstoelengids voor onderweg’. Geloof niet alles wat op internet staat. Daar staat vaak verkeerde informatie. Qua opleiding is biologie de beste keuze. Vroeger bestond er binnen de biologie ook nog mycologie, maar dat is tegenwoordig helaas niet meer het geval.”

Voor ziekenhuizen zoek jij uit of paddenstoelen giftig zijn. Hoe ga je dan precies te werk?

“Toevallig werd ik gisteren nog door een arts gebeld. Een peuter van acht maanden oud had per ongeluk een paddenstoel uit de tuin opgegeten. Ik weet dan bijna meteen om welke soort het gaat: de gazonvlekplaat. Deze groeien vaak tussen het gras. Gelukkig is deze paddenstoel niet giftig, maar je moet het kind wel even in de gaten houden. Ik geef geen medisch advies, ik bepaal alleen om welke soort het gaat en of deze giftig is of niet. Er was een keer een kind erg ziek geworden door het eten van een paddenstoel. Het kon natuurlijk een giftige zijn! De arts stuurde een foto van de paddenstoel. Wat bleek? De paddenstoel behoorde tot de best eetbare paddenstoel van allemaal! Alleen degene die het kind had opgegeten bleek bedorven te zijn. Het liep dus gelukkig goed af!”